Powrót do strony tytułowej

Podstawą opracowania diety są dane, które należy ustalić po dokonaniu własnej, szczegółowej analizie. Do najistotniejszych parametrów należą:
a) płeć, wiek
b) budowa kośćca, waga aktualna, korekta wagi
c) aktywność
d) jednostkowe zapotrzebowanie energetyczne (kcal/1kg mc)

Budowa kośćca. Dla trzech wartości budowy kośćca ustala się wagę należną. Będzie ona zależna od płci, budowy kośćca. Zwrócić należy uwagę na budowę kośćca a nie na wygląd całego ciała. Nadwaga nie oznacza mocnej budowy kośćca.
Wartości
BMI podano w poniższej tabeli.

Tabela nr 1 - BMI

Kościec Dzieci, młodzież,
dorośli do lat 25
Kobiety Mężczyźni
Lekki 2223 24
Średni 22,523,5 24,5
Mocny 2324 25

Waga należna. Obliczamy ją z użyciem BMI, który odczytujemy z powyższej tabeli.
Wn = BMI x wzrost x wzrost (kg)
Wn - waga należna (kg);       wzrost - wyrażony w metrach (m)
Przykłady:
1.    Wn = 23,5 x 1,6 x 1,6 = 60,2 kg              kobieta Wa = 69,3 kg     Wr = 69,3 - 60,2 = + 9,1 kg
2.    Wn = 24,5 x 1,85 x 1,85 = 83,9 kg    mężczyzna Wa = 91,2 kg     Wr = 91,2 - 83,9 = + 7,3kg
Wa - waga aktualna (kg)
Wr - różnica pomiędzy Wa - Wn (kg) ma wpływ na dietę dobową gdyż uwzględnia program regulacji Wa.

Ocenę budowy kośćca najlepiej wykonać przez porównanie z różnymi osobami. Pozwoli to na prawidłową ocenę własnego kośćca.

Aktywność. Z wieloletnich doświadczeń wynika, że ocena aktywności jest poważnym problemem. Każdy widzi siebie w roli bardzo aktywnego. Niestety, życie wskazuje, że znakomita większość chorych może legitymować się aktywnością NORMALNĄ. Jest ona jednak w ocenie własnej uznawana za średnią a czasami nawet za wysoką. Taki błąd jest brzemienny w skutkach gdyż w sposób niewłaściwy zostaje obliczona wartość dobowej diety. Efekty tego są widoczne - otyłe społeczeństwo.

Tabela nr 2 - aktywność.
Aktywność Opis aktywności
Hospitalizacja Obłożnie chory lub
totalny leń - nikt się do takiej nie przyznaje.
Normalna Normalne życie - szkoła, praca, zakupy, gotowanie, sprzątanie, spacery
Średnia Jak Normalna + dodatkowe zajęcia lub praca o charakterze fizycznym a także rezygnacja z windy, dojazdu do pracy (2 - 3 przystanki truchtem).
Wysoka Jak Średnia + zajęcia sportowe - rower, pływanie , biegi terenowe. Czas trwania 3/30/130 - 3 razy w tygodniu po 30 min. z tętnem 130

Podjęcie dodatkowych zajęć zawsze należy przedyskutować z lekarzem, który powinien uwzględnić ogólny stan zdrowia oraz wiek diabetyka.

Jednostkowe zapotrzebowanie energetyczne.
Jest uzależnione od wieku chorego oraz jego aktywności. Poniżej w tabeli podano jednostkowe zapotrzebowanie energetyczne.Jednostą miary jest ilość kcal przypadająca na 1 kg masy ciała (kcal/1 kg mc).

Tabela nr 3 - zapotrzebowanie energetyczne.

    Aktywność
 
Dzieci >6 lat <=18 lat Dorośli >18 lat <=25 lat Dorośli >25 lat
Hospitalizacja 3025 20
Normalna 3530 25
Średnia 4035 30
Wysoka 4540 35

Pola z zielonym tłem to najczęście spotykana aktywność. Nie przeceniajmy aktywności gdyż prowadzi to do rozchwiania normoglikemii oraz otyłości. Podpowiem, że gdy ktoś realnie żyje z aktywnością Wysoka to zapotrzebowanie energetyczne, a więc dieta, ma wysoką wartoć. Zawiera także duże ilości węglowodanów. Nie oznacza to, że ilość jednostek insuliny musi także wzrosnąć. Pamiętajmy, że wysiłek fizyczny ułatwia zagospodarowanie glukozy. Niech to będzie ostrzeżeniem przed trudną dycezją wyboru nieuzasadnionej wyższej aktywności.

Omówione zostały wszystkie element, które mają wpływ na wartość dobowej diety. Pozostaje jeszcze jeden element, który wywiera duży, trudny do zrealizowania, wpływ na wartość diety - korekta wagi, a konkretnie odchudzanie. Każdy kilogram redukcji wagi to zmniejszenie diety dobowej o 300 kcal. Diabetyk insulinozależny nie powinien redukować wagi w tempie większym od 3 kg/m-c a więc redukować dietę o 900 kcal. Większa redukcja powoduje totalne rozchwianie cukrzycy. Dieta nie powinna być także niższa - po korekcie - od 1000 kcal gdyż nie zabezpieczy naturalnego sposobu odżywiana na dłuższą metę - brak witamin, mikro i makro elementów.

Przykład obliczenia diety dobowej.
Dane diabetyka - obliczenia wykonano w 2007 roku.
Dane pacjenta Wartość Wynik obliczeń
Płeć Kobieta ---
Rok urodzenia 1958 ---
Wiek 49 lat dla 2007 r.
Kościec średni ---
BMI 23,5 Tab. nr 1
Wzrost 1,63 m ---
Waga 70,4 kg ---
Aktywność Normalna ---
Zapotrzebowanie energetyczne 25 kcal/kg mc Tab. nr 3
Aktualny BMIa BMIa= 70,4/(1,63 x 1,63)= 26,7
Waga należna Wn=23,5x1,63x1,63 62,4 kg
Różnica wagi 70,4 - 62,4 = 8 kg
Korekta wagi i diety 2 kg/m-c 2 x 300 = 600 kcal
Dieta dobowa (70,4x25) = 1800 kcal
Dieta dobowa skorygowana 1800 - 600 = 1200 kcal

Pamiętaj, że podanym wyżej sposobem można obliczyć swoją dietę dobową łącznie z korektą wagi. Redukcja wagi o 1 kg/m-c to odejmowanie 300 kilokalorii od obliczonej diety dobowej. W powyższym przykładzie korekta wagi wynosi 2 kg/m-c i dlatego odjęto 2 x 300 = 600 kcal.
UWAGA - ważna dla diabetyków - dieta dobowa nie może być niższa od 1000 kcal/dobę.

Podział diety dobowej na posiłki to zagadnienie trudne, szczególnie dla diabetyka insulinozależnego. Problem ten został omówione w kolejnej opcji Posiłki.

Powrót do strony tytułowej

Autor: Karol Goik           Aktualizowano dnia: 2011-08-29